Słownik pojęć filmowych

Hasła

adaptacja atelier filmowe cięcie czołówka detal dialog efekty specjalne ekipa filmowa ekranizacja epizod fabuła festiwal filmowy film animowany film dokumentalny film dźwiękowy film fabularny film fantasy film gangsterski film grozy film historyczny film krótkometrażowy film kryminalny film niemy film pełnometrażowy film średniometrażowy film wojenny gag gore horror hybryda gatunkowa imitator insert kadr klaps klatka filmowa komedia kontrplan melodramat monolog montaż montaż ciągły montaż równoległy montaż wewnątrzkadrowy musical nagrody filmowe najazd napisy końcowe odjazd operator panorama plan amerykański plan filmowy plan ogólny plan pełny półzbliżenie przebitka przenikanie reflektor rekwizyt remake reżyser rozjaśnianie scena scenariusz scenografia scenopis science fiction sekwencja sequel slapstick soundtrack storyboard szwenk ściemnianie ścieżka dźwiękowa thriller travelling ujęcie western zbliżenie zdjęcie

adaptacja - przeróbka tekstu literackiego dostosowująca go do nowych potrzeb odbiorców, wizji reżysera, nowego medium (może być filmowa, radiowa, teatralna); Pojęcie adaptacji czesto jest łączone albo używane zamiennie z pojęciem "ekranizacji"; ekranizacji mozna poddać inne fromy sztuki, na przykład operę i balet. Inne rozróżnienie: adaptacją nazywamy film, który dopuszcza daleko idące zmiany w stosunku do pierwowzoru literackiego, zaś ekranizacją film, ktory jest mu maksymalnie wierny.

  • powrót do początku strony




  • atelier filmowe - pomieszczenia w wytwórni filmowej służące do realizacji filmów (hale zdjęciowe, garderoby, chrakteryzatornie, rekwizytornie i inne). Duża powierzchnia atelier umożliwia realizację kilku filmów równocześnie.

  • powrót do początku strony




  • cięcie - gwałtowne przejście montażowe (sklejenie ze sobą ostatniego kadru pierwszego ujęcia z pierwszym kadrem następnego ujęcia)

  • powrót do początku strony




  • czołówka – początkowy fragment filmu zawierający tytuł, nazwisko reżysera, głównych aktorów i najważniejszych członków ekipy filmowej

  • powrót do początku strony




  • detal – obejmuje fragment twarzy (oczy, usta) lub przedmiotu, rzadko stosowany - puentuje kulminacyjne elementy fabuły

  • powrót do początku strony




  • dialog – wymiana informacji pomiędzy postaciami, obejmująca komunikację werbalną i niewerbalną; funkcja informacyjna (o świecie przedstawionym i postaciach filmowych), funkcja dynamiczna (wpływ na rozwój akcji), funkcja impresywna (buduje atmosferę poszczególnych scen)

  • powrót do początku strony




  • ekipa filmowa - ludzie potrzebni do powstania filmu: reżyser, aktorzy, scenarzysta, montażysta, scenograf, kompozytor muzyki

  • powrót do początku strony




  • ekranizacja - wierne przeniesienie dzieła literackiego na ekran; czasem używa się tego terminu w szerszym znaczeniu - jakakolwiek filmowa przeróbka dzieła literackiego

  • powrót do początku strony




  • fabuła - opowiadany ciąg zdarzeń połączonych ze sobą według różnych zasad (najczęściej prawdopodobieństwa i przyczynowo-skutkowej)

  • powrót do początku strony




  • film animowany - film zapisujący techniką poklatkową wprawianie w ruch statycznego przedmiotu (lalki lub rysunku).Kazda klatka opracowywana jest oddzielnie, a między kolejnymi ujęciami następuje zmiana położenia ruchu filmowanego przedmiotu - taki proces nazywa się animacją. Techniki animazycjne: lalkowa, kukiełkowa, rysunkowa, kombinowana. Film animowany jest połączeniem kina i sztuk plastycznych.

  • powrót do początku strony




  • film dokumentalny - główny, obok fabularnego i animowanego, rodzaj filmu. To takie dzieło, którego celem jest przedstawienie "prawdziwej" historii i "prawdziwych" bohaterach. Za podstawowy wyróżnik dokumentalnego filmu uchodzi status rejestrowanej rzeczywistości, która nie podlega aranżacji na etapie zdjęciowym, a także metoda komponowania materiału zdjęciowego. Niektóre gatunki: dokument kreacyjny, dokument montażowy.

  • powrót do początku strony




  • film fabularny - rodzaj filmowy obejmujący różne gatunki i odmiany, ktorych świat przedstawiony jest oparty na fikcji, a jego akcja, bohaterowie, zdarzenia układają się w fabułę. Utwory fabularne moga być osnute na podstawie autentycznych wydarzeń, wykorzystywać prawdziwe postaci i miejsca czy chwyty filmu dokumentalnego lub pozostawać w całkowitym oderwaniu od rzeczywistości pozafilmowej (tworzenie nowych światów).Od filmu dokumentalnego odróżnia go element jawnej fikcyjności.

  • powrót do początku strony




  • film gangsterski - odmiana filmu sensacyjno-kryminalnego, w którym szczególnej penetracji podlegają środowiska gangsterskie. Początki filmu gangsterskiego łączą się z nazwiskiem D. W. Griffitha Muszkieterzy z Pig Alley (1912), J. von Sternberga Ludzie podziemi czyli Noce w Chicago (1927). Początek lat 30. przynosi – w związku z wielkim kryzysem gospodarczym – nasilenie gangsteryzmu w życiu Ameryki, co odzwierciedlają m.in. filmy: Mały Cezar (1930, reż. M. LeRoy), Człowiek z blizną (1932, reż. H. Hawks). Po wojnie wyróżniają się: Asfaltowa dżungla (1950, reż. J. Huston), Bonnie i Clyde (1967, reż. A. Penn), Ojciec chrzestny F.F. Coppoli (części I-III, 1972-1991), Nietykalni (1987, reż. B. de Palma). W ostatnich latach nasila się ekspresja brutalizmu i wulgaryzacja filmów gangsterskich. Jako przykład służyć mogą: Wściekłe psy (1992), Pulp Fiction (1994) Q. Tarantino, Urodzeni mordercy (1994, reż. O. Stone)

    .
    kadr z filmu "Ojciec chrzestny" kadr z filmu "Nietykalni"
  • powrót do początku strony




  • film historyczny -

  • powrót do początku strony




  • film krótkometrażowy - film trwający do 15 minut; wiele festiwali filmów krótkometrażowych stosuje limit 30 minut długości.

  • powrót do początku strony




  • film kryminalny - film związany tematycznie z przestępstwem, jego popełnieniem i konsekwencjami. W kinie tradycyjnym służył najczęściej rozrywce związanej z wykryciem i ukaraniem przestępcy w myśl zasady "crime must never pay". Szczególną odmianę filmu kryminalnego stanowi film gangsterski rozwijający się w USA z początkiem lat 30. i wskazujący na zagrożenia społeczne związane z rozwojem gangsteryzmu). Od 1941 rozwinął się w USA "czarny film kryminalny" urealniający warstwę psychologiczną dzieła, np. Sokół maltański (1941, reż. J. Huston) i służący penetracji środowiska przestępczego, np. Asfaltowa dżungla (1950, reż. J. Huston).

  • powrót do początku strony




  • film pełnometrażowy - film trwający minimum 90 minut, w Polsce takim filmem nazywa się film powyżej 60 minut.

  • powrót do początku strony




  • film średniometrażowy - film średniometrażowy film trwający od 30' do60'.

  • powrót do początku strony




  • film wojenny - gatunek filmowy dotyczący wojny - zwykle skoncentrowany na bitwach lądowych, morskich lub powietrznych, czasem skupiający się także na losach jeńców wojennych, tajnych operacjach wojskowych, treningu adeptów oraz innych tematach powiązanych. Filmy wojenne ogniskują się również na życiu codziennym żołnierzy lub cywili w czasie wojny, bez ukazania obrazu bitwy. Wątki przedstawione w kinie wojennym mogą być fikcyjne, oparte na kanwie wydarzeń historycznych lub biograficzne.

  • powrót do początku strony




  • gag - (ang. knebel; żart) 1.film. zaskakujący,śmieszny fragment filmowy; 2.dowcip wizualny, stosowany np. w komediach kina niemego.

  • powrót do początku strony




  • gore - odmiana horroru, która charakteryzuje się dosłownością w prezentacji scen przemocy, epatowaniem okrucieństwem, często na pograniczu lub wyraźnie przekraczającym granice dobrego smaku.Elementy tego stylu można znaleźć w filmach Wesa Cravena (Wzgórza mają oczy czy Koszmar z ulicy Wiązów).

  • powrót do początku strony




  • horror - in.film grozy - obliczony na epatowanie widza scenami szokującymi, wywołującymi przerażenie, strach, uczucie zagrożenia. Niebezpieczeństwo jest w tych filmach bądź rzeczywiste (czyhający na życie gangster, szaleniec, zbrodniarz-sadysta), bądź wywołane stworami ze świata fantazji (wampir, wilkołak, mumia, King Kong i in.). Atrakcyjna dla masowego widza tematyka funkcjonowała w kinie od początku. Już w 1896 G. Mélie`s zrealizował Diabelski zamek, a T.A. Edison w 1908 przedstawił film Dr Jekyll i Mr Hyde. Prymitywne ujmowanie tematu ulegało pogłębieniu w filmach Student z Pragi (1913), Golem (1914). Właściwy rozkwit gatunku nastąpił po I wojnie światowej w ramach niemieckiego ekspresjonizmu filmowego: Gabinet doktora Caligari (1919), Nosferatu (1922) i in. W filmach tych pojawiły się nowe rozwiązania scenograficzne, deformujące rzeczywistość, oraz dramaturgiczna gra świateł i cieni. Tworzyły obraz zagrożeń człowieka ze strony wrogich mu sił zewnętrznych bądź wewnętrznych (zbrodnicza władza, choroby i zarazy, współczesna cywilizacja).
    W latach 30. gatunek zaczął rozwijać się w Ameryce (wykorzystano doświadczenia europejskie, skupiono się jednak na epatowaniu grozą). Przykładowe filmy: Frankenstein, Powrót Frankensteina, Syn Frankensteina, King Kong, Syn King Konga, Człowiek Wilk, Mumia, Tajemnica czarnego pokoju. W rolach tych wyspecjalizował się B. Karloff, odtwórca Frankensteinowskiego Monstrum, oraz B. Lugosi (wampir Dracula).
    W latach 50. elementy horroru wprowadzono do gatunku SF (np.The Creature from The Black Lagoon, Tarantula). W latach 70. dał się wyczuć przesyt filmami grozy, o czym świadczą m.in. próby parodystycznej interpretacji gatunku, np. w Nieustraszonych zabójcach wampirów (1967) R. Polańskiego i w Młodym Frankensteinie (1974) M. Brooksa.
    Motyw zombie pojawia się po raz pierwszy w klasycznej Nocy żywych trupów G.A.Romero, co doprowadziło do wykształcenia się odmiany horroru zwanej gore. Współcześnie apologia zła znajduje najpełniejszy wyraz w horrorach, czego przykładem jest Wywiad z wampirem (1994) N. Jordana. W tonie pastiszu utrzymany jest "Jeździec bez głowy" Tima Burtona.
    Film grozy rozwija się także w kinie azjatyckim, zwł. w Japonii. Tutaj klasyczne kino grozy łaczone jest nierzadko z teatralną scenografią, dochodzi także do zdrzenia techniki, nowoczesności z tradycyjnymi historiami o duchach i demonach.

  • powrót do początku strony




  • hybryda gatunkowa - skrzyżowanie w filmie różnych gatunków, często dalekich i dotąd z sobą niekojarzonych.

  • powrót do początku strony




  • insert - wstawka montażowa, krótkie ujęcie umieszczone w filmie i zawierające dodatkową informację, wzmagające napięcie lub uwierzytelniające przekaz, np. zegar

  • powrót do początku strony




  • kadr – podstawowy statyczny element filmu; obraz filmowy, który widz ogląda na ekranie, jednak w czasie projekcji widz nie może dostrzec pojedynczej klatki (na poziomie techniki filmowej używa się pojęcia klatek, ktore są zarejestrowane na taśmie filmowej - taśma przesuwa się z szybkością 24 klatek na sekundę). Na poziomie estetyki filmu mówi się o kadrze jako o kompozycji wizualnej, ograniczonej ramą ekranu.

  • powrót do początku strony




  • klatka filmowa - statyczny obraz określonej fazy ruchu filmowanego obiektu; zob. kadr

  • powrót do początku strony




  • komedia - utwór filmowy posługujący się dowcipem wizualnym i słownym. W latach 20. XX wieku komedia filmowa przeżywała swój "złoty okres", reprezentowany przez komedię slapstickową, której najwybitniejszymi przedstawicielami byli: Ch. Chaplin, B. Keaton, H. Lloyd, O. Hardy i S. Laurel (Flip i Flap). W latach 30. wyróżnili się bracia Marx, w okresie powojennym J. Tati (jako pan Hulot). Współcześnie do poetyki slapsticku nawiązuje M. Brooks, a komizm werbalny reprezentuje głównie W. Allen.

  • powrót do początku strony




  • kontrplan - ujęcie w scenach dialogowych, gdy rozmówcy stoją przed sobą; polega na ustawieniu kamery na mówiący za plecami słuchającego w taki sposób, że widać jego ramię i głowę.

  • powrót do początku strony




  • melodramat - gatunek filmowy podejmujący temat miłości i obliczony na szczególnie silne oddziaływanie na uczucia widza, zwany popularnie "wyciskaczem łez". W Ameryce podstawy gatunku stworzył D.W. Griffith w filmach Złamana lilia (1919), Męczennica miłości (1920) i in. W Polsce klasyczny przykład melodramatu filmowego stanowią: Trędowata (1926, ekranizacja z okresu kina niemego), (1936, reż. J. Gardan), (1976, reż. J. Hoffman) i Gehenna (1938, reż. M. Waszyński) wg H. Mniszkówny. Po wojnie wyróżniły się Love story (1970, reż. A. Hiller, Stany Zjednoczone), Con amore (1976, reż. J. Batory, Polska). Do najsłynniejszych współczesnych melodramatów zalicza się Titanic J.Camerona(1997), Pamiętnik N.Cassavetsa (2004), Moulin Rouge B.Luhrmanna (2001), Joe Black M.Bresta (1998)

  • powrót do początku strony




  • monolog - samodzielna wypowiedź postaci filmowej niekierowana do innych postaci i nieoczekująca odpowiedzi (narracyjny-opowiadanie; liryczny-ekspresja emocji i uczuć; refleksyjno-decyzyjny – argumenty i kontrargumenty przed podjęciem decyzji; monolog wewnętrzny (komentarz odautorski, narracyjny, lektorski, napisów na planszach)

  • powrót do początku strony




  • montaż ciągły – podkreśla logikę zdarzeń, jest dla widza niewidoczny (jak narrator trzecioosobowy), kolejne kadry mają przynosić widzowi jak najwięcej informacji o bohaterach, akcji i przestrzeni.

  • powrót do początku strony




  • montaż filmowy - odpowiednik narracji, to sposób łączenia ze sobą ujęć (zasada prawdopodobieństwa, estetyka)

  • powrót do początku strony




  • montaż równoległy – przeplatanie kilku wątków dziejących się symultanicznie w różnych miejscach (cięcia i przeplatanie ujęć z różnych miejsc).

  • powrót do początku strony




  • montaż wewnątrzkadrowy (wewnątrzujęciowy) – zmiana ujęć następuje nie rzez cięcia, ale w wyniku ruchu kamery (przy długich, nieprzerywanych klasycznym montażem ujęciach).

  • powrót do początku strony




  • musical - odmiana filmu muzycznego, w którym muzyka, piosenka i taniec stanowią dominantę dramaturgiczną dzieła. Popisy wokalne i choreograficzne są wkomponowane w akcję, wynikają z niej i posuwają naprzód. Obok (westernu i slapstickowej komedii musical stanowi jeden z głównych nurtów kina amerykańskiego. Pojawił się wraz z wprowadzeniem do kina dźwięku. Za pierwsze musicale filmowe uchodzą Śpiewak jazzbandu (1927) A. Croslanda i Śpiewający błazen (1928) L. Bacona. Nowe akcenty wniosły filmy: Ulica szaleństw (1933) L. Bacona, prezentujący wielkowidowiskowe tendencje rewiowe z udziałem masy statystów, oszałamiającymi scenami taneczno-wokalnymi oraz – z drugiej strony – filmy bardziej kameralne, w których występowała słynna para taneczna - F. Astaire i G. Rogers: Karioka (1933) T. Freelanda, Panowie w cylindrach (1935) M. Sandricha i in. Uwieńczeniem pierwszej serii musicalu filmowego był Ziegfield Follies (1946) V. Minnelli'ego, który stał się odnowicielem gatunku w filmach: Amerykanin w Paryżu (1951), Wszyscy na scenę (1953). Indywidualność stanowił G. Kelly - choreograf, tancerz i reżyser filmowy: Przepustka do miasta (1949), Deszczowa piosenka (1952) i in.
    W latach 60. zmniejszyła się popularność musicalu filmowego. Powodzeniem cieszyły się jedynie filmowe wersje wybitnych osiągnięć Broadwayu: West Side Story (1961) R. Wise'a i J. Robbinsa, My Fair Lady (1964) G. Cukora, Hello, Dolly (1969) G. Kelly'ego.
    W latach 70. wyróżniły się m.in.: Skrzypek na dachu (1971) N. Jewisona, Kabaret (1972) i Cały ten zgiełk (1979) B. Fosse'a oraz Hair (1979) M. Formana.

  • powrót do początku strony




  • nagrody filmowe - zagraniczne: Oscary, Złoty Niedźwiedź, Złote Globy, Złote Palmy, BAFTA, Złote Lwy, Emmy, Cezary, Nagroda Millenium, Saturn, Annie, Złota Malina,
    polskie: Orły, Złote Lwy, Złota Kaczka, Telekamera, Złote Grono

  • powrót do początku strony




  • najazd - ruch zbliżający kamerę do przedmiotu

  • powrót do początku strony




  • napisy końcowe – szczegółowe informacje dotyczące pełnego składu ekipy filmowej, wykorzystanych utworów (muzycznych, literackich), podziękowania, środków technicznych wykorzystanych do produkcji filmu.

  • powrót do początku strony




  • odjazd ruch oddalający kamerę do przedmiotu

  • powrót do początku strony




  • panorama horyzontalny lub wertykalny ruch kamery wokół własnej osi.

  • powrót do początku strony




  • plan amerykański – obejmuje człowieka od kolan w górę (naturalny, najczęściej w scenach dialogowych).

  • powrót do początku strony




  • plan filmowy wymiar kadru obejmującego fragment przestrzeni.

  • powrót do początku strony




  • plan ogólny – duży fragment przestrzeni (człowiek jest tylko elementem) – informuje o miejscu akcji.

  • powrót do początku strony




  • plan pełny – obejmuje całego człowieka i fragment przestrzeni.

  • powrót do początku strony




  • podzielony ekran – symultaniczny ekran; chwyt dzielący ekran pionową linią na kilka części – do pokazania rozmów telefonicznych, wydarzeń zachodzących w tym samym momencie. Na ekranie ozgrywa się równocześnie kilka akcji w różnych miejscach i czasach. Przedstawił to np. S. Peckinpah we wprowadzeniu do filmu Ballada o Cable’u Hogue (1969). Za prototyp uchodzić może tryptyk ekranowy A. Gance’a w filmie Napoleon (1927), pokazujący równocześnie mapę Europy, maszerujące wojska, Józefinę Beauharnais oraz sylwetkę cesarza.

  • powrót do początku strony




  • kpółzbliżenie – obejmuje popiersie człowieka i pomija jego otoczenie.

  • powrót do początku strony




  • przebitka - krótkie ujęcie, pokazujące co dzieje się w innym miejscu (pełni funkcję informacyjną, podkreśla symultanizm, ukrywa brak ciągłości ujęcia).

  • powrót do początku strony




  • przenikanie - nałożenie na siebie dwóch ujęć, z których pierwsze zanika, a drugie się pojawia zastępując pierwsze – najczęściej chwyt wprowadza retrospekcję, sen, marzenie.

  • powrót do początku strony




  • rekwizyt - przedmiot znajdujący sie na planie filmowym w trakcie kręcenia filmu

  • powrót do początku strony




  • remake - nowa wersja istniejącego filmu, nakręcona z powodów komercyjnych lub ze wzglęu na popularność literackiego pierwowzoru. Przyczyną nakręcenia remake`u może być też chęć wykorzystania nowych możliwości technologicznych lub przedstawienie tematu publiczności innego pokolenia czy innego obszaru kulturowego.

  • powrót do początku strony




  • rozjaśnianie - stopniowe od czerni aż do pełnej czytelności kadru – występuje na początku ujęcia, sceny, sekwencji, filmu

  • powrót do początku strony




  • scena – jednostka kompozycji filmu; obowiązuje jedność czasu, miejsca, akcji (fragment akcji rozgrywający się w jednym miejscu z określoną grupą postaci filmowych);o zamkniętej budowie (początek, rozwinięcie, zakończenie) i napięciu dramatycznym (punkt kulminacyjny i rozwiązanie); najczęściej składa się z kilku ujęć, ale może też składać się z jednego ujęcia.

  • powrót do początku strony




  • scenariusz - gatunek literacki, stanowiący podstawę filmu, zawiera treść dialogów i opis scen

  • powrót do początku strony




  • scenografia – opracowana przez scenografa całościowa wizja oprawy filmu; obejmuje dekoracje atelierowe i plenerowe, projekty wnętrz, rekwizytów, kostiumów, charakteryzacji; może być umowna (surrealizm, ekspresjonizm), realistyczna, hiperbolizowana, przezroczysta
  • powrót do początku strony




  • scenopis - to transformacja scenariusza, zawiera bardzo dokładne opisy scen, typu planu, ujęć, ruchu kamery, montażu etc.
  • powrót do początku strony




  • science fiction - film fantastyczno-naukowy wywodzący się z literatury. Gwałtowny rozwój gatunku wiązał się z upowszechnieniem kultury popularnej oraz dokonaniami XX-wiecznej nauki (począwszy od teorii Einsteina). Pierwszym filmem sf jest Podróż na Księżyc Georges`a Meliesa (1902). Za najwybitniejszy obraz tego gatunku w epoce kina niemego uważa się Metropolis F.Langa (1926).
    Fantastyka naukowa ukazuje zjawiska nadprzyrodzone, niespotykane, podejmuje próbę wyjaśnienia tych zjawisk; źródłem lęku człowieka są efekty błędnego naukowego rozwoju; traktuje najczęściej o podróżach międzyplanetarnych, podróżach w czasie, inwazji kosmitów, o losach Ziemi po konflikcie nuklearnym, Solaris A. Tarkowskiego (1972), Bliskie spotkania trzeciego stopnia S. Spielberga (1977),Gwiezdne wojny G. Lucasa (1977), Obcy – ósmy pasażer Nostromo R. Scotta (1979), E.T. S. Spielberga (1982).
    W ciągu kilku ostatnich dekad twórcy często podejmowali temat kontaktu człowieka z maszyną, ich wzajemnych relacji i zagrożeń płynących z szybkiego rozwoju technologii, zadawali pytania dotyczące granic człowieczeństwa. Do tego nurtu zalicza się:Odyseja kosmiczna 2001 S. Kubricka (1968),Łowcę androidów R.Scotta (1982), Robocopa P.Verhoevena (1987), Terminatora J.Camerona (1984) czy A.I.Sztuczna inteligencja S.Spielberga.

  • powrót do początku strony




  • sekwencja - jednostka kompozycji filmu; złożona z ujęć i scen samodzielna pod względem dramatycznym, spójna pod względem rozwoju akcji nie podlega jednak - w przeciwieństwie do sceny - jedności czasu, miejsca i akcji

  • powrót do początku strony




  • sequel - dalszy ciąg filmu, przedstawiający późniejsze losy bohaterów, zrealizowany po sukcesie poprzedniej części. Tytuły sequeli są opatrzone numerami lub podtytułami.

  • powrót do początku strony




  • slapstick - komedia sytuacyjna z okresu kina niemego, charakteryzująca się niezwykłym nagromadzeniem gagów, błazenady. W filmie jest dużo ruchu, postacie są mocno przerysowane i przeżywają groteskowo niebezpieczne przygody. Sekwencje filmowe często są tworzone spontanicznie. Cechą charakterystyczną jest obecność aktów przemocy fizycznej w scenach filmu - bohater może być bity, kopany bądź uderzany (ręką, kijem, plackiem lub tortem).Pierwszą komedią slapstickową był film Macka Sennetta z 1912 roku pt. Cohen na Coney Island. Typowo slapstickową komedią jest też seria o "Flipie i Flapie". Angielski serial komediowy "Benny Hill Show" zawiera elementy stylizujące go na komedię slapstickową.

  • powrót do początku strony




  • soundtrack – ścieżka dźwiękowa; określenie używane zwykle do muzyki wziętej ze ścieżki dźwikowej filmu, niekoniecznie nagranej specjalnie dla danego filmu, ale użytej w oryginalnej ścieżce dźwiękowej danego filmu

    .
  • powrót do początku strony




  • storyboard – 1.wstępna wersja reklamy telewizyjnej z opisaną sferą dźwiękową i stroną wizualną przedstawioną za pomocą rysunków i zdjęć.
    2.scenopis rysunkowy, scenopis filmu lub jego fragmentu wykonany metodą rysunkową, w którym każde ujęcie, a nawet każdy jego kadr, przedstawiony jest przez osobny rysunek, trochę jak w komiksie. Czasami storyboard wykonywany jest ze zdjęć lub generowany na komputerowym programie CAD.

    .
  • powrót do początku strony




  • szwenk – błyskawiczna panorama; energiczny obrót kamery filmowej lub telewizyjnej w trakcie filmowania dający możliwość zaobserwowania szczegółów, rozgrywających się równolegle akcji. Szwenkowanie – w żargonie filmowców wykonywanie zdjęć filmowych z ręki (bez statywu).

    .
  • powrót do początku strony




  • ściemnianie - stopniowe zaciemnianie kadru aż do całkowitej czerni – zamyka ujęcie, scenę, sekwencję, film.

  • powrót do początku strony




  • ścieżka dźwiękowa

    – warstwa akustyczna filmu (obejmuje: komunikaty werbalne, muzykę, dźwięki);
  • powrót do początku strony




  • thriller - dreszczowiec, sensacyjny film podejmujący najczęściej temat zbrodni, o silnym emocjonalnym oddziaływaniu na widza. Dramatyczna intryga, tworząca nastrój nieustannego zagrożenia, ma wywołać napięcie graniczące nierzadko ze strachem. Za klasyka gatunku uchodzi A. Hitchcock.

  • powrót do początku strony




  • travelling - jazda towarzysząca;ujęcie z ruchomej kamery, ktora porusza się i rejestruje obiekt w ruchu,np. jadącego samochodu.

  • powrót do początku strony




  • ujęcie – najmniejsza dynamiczna część filmu wydzielona przez 2 cięcia montażowe, najczęściej składa się z kilkunastu kadrów.

  • powrót do początku strony




  • ujęcie ustanawiające – ujęcie w planie ogólnym, które wprowadza (informuje o czasie, miejscu, postaci) – rozpoczyna scenę, sekwencję.

  • powrót do początku strony




  • ujęcie-sekwencja – scena sfilmowana w długim ujęciu złożonym z wielu ruchów kamery; złożona akcja(Hitchcockowskie TMT – ten minut take)

  • powrót do początku strony




  • western - film o dziejach Dzikiego Zachodu w latach 1850–1900. Przedstawia wydarzenia związane z podbojem ziem indiańskich, marszem osadników na Zachód, budową kolei transkontynentalnej, gorączką złota na Alasce i wojną Północy z Południem. Pierwsze sceny westernowego typu prezentował już w kinetoskopie T.A. Edison (1894). Westerny, określane często mianem "końskich oper", miały wyraźny wydźwięk moralitetowy. Kreując mit bohaterskich pionierów, zaprowadzających ład i porządek społeczny, mijano się często z prawdą historyczną, ukazując w pozytywnym świetle rewolwerowców.
    W latach 40. i 50. XX wieku zaczęto wprowadzać do westernu poważniejszą problematykę społeczną (np. sprawę lynchu w Zdarzeniu z Ob-Bow W. Wellmana, 1942), poddawać analizie postawy i mentalność mieszkańców Zachodu W samo południe F. Zinnemanna (1952) czy ukazywać problemy Indian w odmienny od tradycyjnego sposób Ostatnia walka Apacza R. Aldricha (1954). Mechanizmy tworzenia legendy Dzikiego Zachodu ukazał J. Ford w filmie Człowiek, który zabił Liberty Valance’a (1962). Filmy: Jesień Cheyennów J. Forda (1964), Mały wielki człowiek A. Penna (1970) i Niebieski żołnierz A. Nelsona (1970) ukazały zbrodnie ludobójstwa popełniane na czerwonoskórych, Wrota niebios M. Cimino (1980) – masakry dokonywane przez rewolwerowców na osadnikach.
    W ostatnich latach popularność westernu zmalała, jednakże filmy w rodzaju Tańczącego z wilkami K. Costnera (1990), zmierzające w kierunku upoetycznienia dziejów Dzikiego Zachodu, przedłużają egzystencję tego gatunku.

  • powrót do początku strony




  • zbliżenie – obejmuje twarz lub cały przedmiot – informuje o emocjach, znaczeniu przedmiotu.

  • powrót do początku strony




  • zdjęcie – podstawowy statyczny element filmu. Powstają w wyniku rejestracji na taśmie filmowej za pomocą kamery wyposażonej w jeden lub kilka obiektywów. W wyniku rozwoju technik filmowych zdjęcia, najpierw czarno-białe, potem kolorowe, dziś są często wynikiem zapisu cyfrowego, przenoszonego na taśmę filmową. Rozróżnia się zdjęcia: dzienne, nocne, plenerowe, atelierowe.

  • powrót do początku strony